fbpx

Bij stress ben ik de eerste die je zult horen zeggen: “Kijk naar de oorzaak van de stress, en doe er iets aan.” We weten allemaal wel dat langdurige stress niet zo handig is voor je gezondheid, voor je gewicht, je humeur, noem het maar op. Eten kun je gebruiken als coping mechanisme – door (te) veel te eten, en dan met name de minder gezonde dingen, kom je uiteindelijk in een ontspannen staat. Raar, maar waar. Hetzelfde effect bereik je trouwens ook door héél hard te sprinten.

Toch kom ik een beetje terug op mijn eerste opmerking. Er zijn simpelweg situaties waar je geen invloed op hebt, maar die je wel enorm veel stress opleveren. Het overlijden van een naaste bijvoorbeeld, ziekte van iemand die je dierbaar is, ontslag, scheiding, verhuizen, dat soort dingen. De oorzaak van de stress kun je in die gevallen vaak heel goed aanwijzen, maar er iets aan doen? Dat wordt lastig.

Drukte op het werk, ruzie, veel verplichtingen, weinig tijd voor jezelf, gebeurtenissen die je nog niet hebt verwerkt, dat zijn enkele voorbeelden die stressvol zijn waar je wél iets aan kunt doen. Weliswaar niet in één keer, maar in die situaties kun je stap voor stap aanpassingen maken om de stress bij de bron aan te pakken.

Duik in de kast naar chocolade of chips?

Voor je het weet duik je in de kast naar de eerste en beste reep chocolade, zit je met een zak chips op de bank en neem je een ijsje als dessert. Paleo taart (of gewone taart zelfs) eet je weer als ontbijt, en ook als dessert na de lunch én na het diner. Zin in koken? Dat heb je helemaal niet meer. Je begint steeds minder lekker in je vel te zitten, jezelf concentreren op het werk lukt niet zo goed, in veel gevallen zul je zelfs veel verdriet hebben, en ook angst en woede steken de kop op. Het gevolg? Je zorgt een stuk minder goed voor jezelf.

Goed voor jezelf zorgen bij stress

Juist in deze gevallen, waarbij je de oorzaak van jouw stress niet kunt veranderen, is het belangrijk om extra goed voor jezelf te zorgen. Daar weet ik zelf alles van! Ik kwam terug van een heerlijke vakantie en daarna volgde de ene stressvolle gebeurtenis na de andere. Mijn opa was overleden, een week later lag mijn vader ineens in het ziekenhuis, de week daarop maakte ik nog iets heel moeilijks mee en ook rondom mijn werk was er een conflict wat ik op moest lossen. Ik had op een gegeven moment geen idee meer waar ik het moest zoeken! Het enige wat ik kon bedenken was dat ik weer terug naar mijn vakantiebestemming wilde, want daar voelde alles zo goed, zo anders dan op dat moment.

Uiteraard was dat geen optie, ik moest toch echt omgaan met de stress, het verwerkingsproces opstarten en het rustiger aan doen. Simpelweg omdat ik niet wilde dat dit ten koste van mijn gezondheid zou gaan.

Ik zette mijn enthousiaste plannen op een lager pitje, deed alleen dat wat écht nodig was en probeerde zo veel mogelijk dingen te doen waar ik energie van kreeg. En regelmatig deed ik ook even niks. Inmiddels voel ik me een stuk beter, maar een aantal jaren geleden zou ik heel anders om zijn gegaan met zo’n situatie. Dan was de kans groot dat ik in een flinke neerwaartse spiraal was gestort – ongezond eten, oogkleppen op een doorgaan (en mezelf dus nog meer stress bezorgen) en daarmee een terugval in de symptomen die ik ooit had.

Dat wil je uiteraard voorkomen, en ik geef je dus graag wat tips!

1. Verwerking

Heb je echt iets heel moeilijks meegemaakt? Zoek dan hulp om dit te verwerken. Of dit nu professionele hulp is, of juist goede gesprekken met vrienden. Houd het niet alleen voor jezelf, daarmee maak je het je alleen maar lastiger. Bovendien heb je dan een grote kans om in een vicieuze cirkel terecht te komen waarin je steeds minder goed voor jezelf gaat zorgen.

Tip: Het boek ‘Vier vragen die je leven veranderen‘ van Byron Katie kan je heel veel inzicht geven in deze periode.

omgaan met stress tips

2. Accepteer jezelf

Laatst vertelde iemand me dat ze zich schuldig voelt wanneer ze op een verjaardag een stuk taart neemt. Wanneer je veel stress hebt is dat de uitgelezen tijd om jezelf juist niet schuldig te voelen wanneer je even iets minder gezonds eet. Schuldgevoel tegenover jezelf of jezelf afkeuren zijn stressoren en gaan je situatie niet verbeteren.

Eet je een hele reep chocolade in één keer? Dat kan gebeuren. Juist door jezelf nu, op dat moment, te accepteren en tegen jezelf te zeggen “Het is oké” voorkom je dat dit van kwaad tot erger gaat. Het is heel normaal om in een stresssituatie veel zin in zoetigheid/koolhydraten te hebben, je lichaam is zo geprogrammeerd. Door jezelf vervolgens schuldig te voelen over de keuzes die je hebt gemaakt (alhoewel, wanneer je heel gestrest bent valt er niet zo veel te kiezen en is de chocolade al op voor je het doorhebt) creëer je nog meer stress en zul je nog vaker voor de minder gezonde opties gaan.

En trouwens, is het écht zo erg als je een keertje niet gaat sporten? Ook dat is niets om je schuldig over te voelen.

3. Pak andere stressoren aan

Naast die ene grote stressor waar je niets aan kunt veranderen, zijn er vast nog andere stressoren waar je wél iets aan kunt doen. Neem een paar dagen vrij op je werk, geef duidelijk aan anderen aan dat je er niets extra’s bij kunt hebben, delegeer wat taken, enzovoorts. Ook thuis kun je veel stappen zetten:

  • Probeer niet te multitasken – doe één taak per keer, de rest komt daarna wel
  • Zet je telefoon ook eens uit – en dan vooral ‘s nachts, omdat dit je nachtrust kan verstoren
  • Laat Facebook voor wat het is – voegt de update van de overbuurvrouw écht iets toe aan je leven?

minder stress

4. Eet rustig

Als je slechts één van de tips uit dit artikel wilt volgen, laat het dan deze zijn. Rustig eten is ongelofelijk belangrijk.

Door snel te eten verstoor je eigenlijk het hele spijsverteringsstelsel. Allereerst is snel eten een vorm van stress voor het lichaam. Maar daarnaast zorgt  snel eten er ook voor dat je (door je eten niet goed te kauwen) te weinig speeksel aanmaakt. Vervolgens wordt er te weinig maagzuur aangemaakt, wat kan resulteren in het gevoel dat je een baksteen in je maag hebt, of zelfs in zuurbranden, eventueel gepaard gaande met hoestklachten.

Door de lage hoeveelheid maagzuur heeft de voeding die in de darm terechtkomt niet de juiste zuurgraad, met als gevolg dat ook daar niet alle spijsverteringsprocessen goed plaats kunnen vinden. Dit kan zich uiten in een verstoring van de darmflora, gasvorming in de buik en een afwijkende ontlasting.

Juist door optimaal te genieten van de smaken en textuur van je maaltijd, heb je eerder het idee dat je echt genoeg hebt gegeten. Eet je snel, dan mist je lichaam deze ervaring en zal je sneller behoefte hebben aan meer eten. Even snel een bord eten wegwerken heeft dus aanzienlijk meer invloed dan je zou denken. Probeer tijdens het eten dan ook goed te kauwen en wees je bewust van je eten. Richt je aandacht niet op de tv, je tablet of telefoon en probeer niet te multitasken tijdens het eten. Een goed gesprek met familie of vrienden tijdens het eten kan juist wél bijdragen aan een ontspannen gevoel.

Kortom: door rustig te eten voorkom je (vr)eetbuien later op de dag. Dat maakt een enorm verschil qua stressbestendigheid, het heeft direct invloed op je energieniveau én je humeur. En als laatste kan te snel eten zelfs je nachtrust verstoren.

Lees ook mijn artikel over rustig eten.

5. Probeer voldoende te slapen

Oké, deze tip is eigenlijk ook wel heel erg belangrijk. Een goede nacht slaap kan een heel groot verschil maken in hoe je je voelt. Nu kan ik me zo voorstellen dat je niet zo heel lekker slaapt wanneer je veel stress hebt, maar gelukkig zijn er wel een paar dingen die je kunt doen om dat iets makkelijker te maken:

  • Slaap in een zo donker mogelijke kamer.
  • Zet zo min mogelijk elektrische apparaten in de slaapkamer.
  • Gebruik géén wekker wanneer je kunt.
  • Vermijd blauw licht voor het slapen gaan.
  • Zet je mobiele telefoon ’s nachts uit.
  • Ga niet met een hele volle maag naar bed.
  • Drink geen koffie voor het slapen gaan. Wanneer je na 12 uur ’s middags nog koffie drinkt (of andere cafeïne bevattende dranken) kan dit nog invloed hebben op je nachtrust.
huisdier stress

Knuffelen met je huisdier werkt ook erg goed wanneer je je gestrest voelt.

6. Houd rekening met intoleranties

Heb je een voedingsintolerantie waar je je van bewust bent? Daar kun je in tijden van stress meer last van hebben. Probeer daar in je voedingskeuzes dus rekening mee te houden. Ieder immuunsysteem reageert net even anders en zo kan het dus zijn dat je overgevoelig bent voor bijvoorbeeld gluten, of juist voor melkproducten of misschien wel voor noten of zaden. Zodra je deze voedingsmiddelen eet, ziet je lichaam dit als bedreiging. Je immuunsysteem treedt in werking en vecht tegen deze ‘indringer’.

Deze reactie kost veel energie en zal je ook mentaal vermoeien. Door de voeding waar je intolerant voor bent te vermijden zal je dus beter om kunnen gaan met de stress die je hebt.

7. Probeer leuke dingen te doen

Maar natuurlijk alleen als je hoofd er naar staat. Geforceerd ‘iets leuks’ doen heeft niet zo veel zin en kan daarmee juist stressvol worden. Het kan geen kwaad om te proberen of je iets leuk vindt of niet (misschien valt het mee!), maar dwing jezelf niet teveel.

Trakteer jezelf bijvoorbeeld op een kop thee bij je favoriete cafeetje, kies een mooi nieuw kledingstuk uit, koop een nieuw boek of ga naar de bioscoop. Het goede gevoel wat je daarvan krijgt is misschien kort, maar ieder ontspannen momentje is er weer een!

stress verminderen

8. Beweeg

Niets doet je zo tot rust komen als wat frisse buitenlucht. Probeer regelmatig naar buiten te gaan voor een wandeling, liefst in de natuur, maar een rondje door de wijk wandelen kan ook al helpen.

Door simpelweg te wandelen activeer je vrijwel je hele lichaam, en het is ook nog eens een geweldige manier om je hoofd helemaal leeg te maken. Het is dus zeker niet zo dat je fanatiek moet sporten om jezelf beter te voelen. Al is dat óók prima, wanneer jij jezelf daar goed bij voelt en het zorgt voor een ontspannen gevoel achteraf. Bij beweging gebruik je veel verschillende spieren, soms heel licht en soms heel zwaar. De doorbloeding verbetert door te bewegen en mede daardoor kun je beter ontgiften. Daarnaast zijn ook de darmen gebaat bij beweging – het kan de spijsvertering en ontlasting verbeteren en het helpt je een beter onderscheid te kunnen maken tussen echte honger of trek.

9. Heb vertrouwen

Als laatste is het belangrijk om vertrouwen te hebben dat je jezelf daadwerkelijk beter gaat voelen. Waarschijnlijk heb je mensen om je heen die je steunen (ook al denk je soms van niet) en er komt een dag dat je je beter gaat voelen.