fbpx

Wanneer ik je zou vragen wat je nodig hebt om gezond te kunnen eten, dan bedenk je waarschijnlijk een aantal verschillende punten. Bijvoorbeeld: enige kennis van gezonde voeding, gezonde boodschappen in huis en.. wilskracht of discipline, en enige mate van zelfbeheersing. Anders houd je het tenslotte niet vol, toch?

Dat is dus niet helemaal waar. Gezond eten lukt de meeste mensen niet wanneer ze dit onder het mom van discipline, wilskracht en/of zelfbeheersing doen. Dat gáát simpelweg niet, of misschien heel eventjes. Een maand, of een paar weken. En soms kom je niet veel verder dan maandag (tot de lunch).

Discipline is als een spier

Misschien heb je weleens van de ‘wilskracht spier’ gehoord, al zou je die net zo goed de discipline spier kunnen noemen. Elke dag begin je met een sterke spier en dus goede voornemens (‘Vandaag ga ik écht gezond eten’).

Wat de meeste mensen echter vergeten is dat vrijwel alles wat ze op een dag doen een bepaalde mate van discipline of wilskracht vereist. Denk daarbij aan je werk, de kinderen opvoeden, telefoontjes plegen, rekeningen betalen, enzovoorts. Er zijn altijd keuzes om te maken, iedere dag opnieuw, de hele dag door. Iedere keuze vereist een bepaalde mate van discipline omdat je ‘de juiste keuze’ wilt maken, je wilt voldoen aan een bepaalde maatstaf en aan je eigen normen en waarden.

Het gevolg daarvan is dat die spier bij iedere keuze die maakt een klein beetje verzwakt. De energie en kracht gaan eruit. ‘s Ochtends kun je met gemak 60 kilo optillen met je discipline spier, maar aan het einde van de dag kost het al moeite om een appel in de lucht te houden (om maar een voorbeeld te noemen). Hoe minder sterk je discipline spier is, des te moeilijke het is om een goede keuze voor jezelf te maken. En hoe lastiger het dus óók wordt om gezond te eten naar gelang de dag vordert.

gezond eten geen discipline

Discipline en stress

Naast het feit dat je discipline als het ware ‘op’ raakt gedurende de dag, wordt je vermogen om met stress om te gaan ook wat minder. Keuzes maken gaat tenslotte minder gemakkelijk en daarmee kun je ook minder goed met stress omgaan. Op zich is dat natuurlijk heel normaal, maar voor je voedingspatroon kan het vervelende gevolgen hebben.

Wanneer je minder goed om kunt gaan met stress betekent dat namelijk dat die stress juist wat meer impact op je lichaam heeft. Je gaat in de vecht-of-vlucht modus, ook wel de survival modus genoemd. Daardoor zal je lichaam juist vetten opslaan in plaats van verbranden. Daardoor krijg je meer zin in (snelle) koolhydraten.

Je raadt het al; stress zorgt ervoor dat het nóg lastiger is om gezonde voedingskeuzes te maken.

Daarmee is het gemakkelijk om dagelijks in een soort negatieve spiraal (of gevecht met jezelf) te raken. Je discipline spier verzwakt, daardoor kun je minder goed omgaan met stress en vervolgens vraagt je lichaam ook nog eens om meer koolhydraten en comfort food. Met als gevolg dat je het heel lastig kunt vinden om gezonde keuzes te maken. Bijvoorbeeld om ‘s avonds niet een zak chips of reep chocolade open te trekken.

Negatieve emoties

Vervolgens koppel je aan je gedrag vaak een negatieve emotie. Je vertelt jezelf dat je wéér niet sterk genoeg bent geweest, dat je zwak bent, dat je het niet kunt of dat het alweer niet gelukt is om je aan je voornemens te houden. Het gevolg daarvan? Meer stress en dus nog meer moeite met het maken van gezonde keuzes.

Vooral omdat je altijd geconfronteerd zult worden met het maken van keuzes, met discipline en wilskracht, en hoogstwaarschijnlijk ook met stress.

Gezond eten vs. discipline

Goed, als het dus niet werkt om gezond te eten met wilskracht of discipline, hoe kun je het dan toch voor elkaar krijgen om gezond te eten? Hoe doen mensen dat? Gaan ze gewoon een paar maanden op vakantie om daar een gezond voedingspatroon aan te leren zodat het eenmaal terug thuis gemakkelijk is? Nee, al klinkt dat natuurlijk wel erg verleidelijk.

Wanneer jij erin gelooft dat gezond eten enkel mogelijk is wanneer je voldoende discipline of zelfbeheersing hebt, dan wordt dat ook de realiteit. Maar vraag jezelf eens af: waarom vind je dat je discipline moet tonen wanneer het om voeding gaat? Of: Waarom is gezond eten überhaupt iets wat naar jouw idee met discipline gepaard moet gaan? Wie heeft je dat ooit verteld?

Vaak heeft dit te maken met de voorbeelden die je hebt gehad op het gebied van voeding. Bijvoorbeeld ouders die continue op dieet gingen en waarbij dat maar niet lukte. Snoepjes krijgen als beloning en het eten van groenten zien als iets wat ‘moet’ (zodat je daarna een toetje krijgt). Geklaag op verjaardagen waarbij iemand verzucht te weinig discipline te hebben terwijl diegene een hap taart neemt.

De connectie tussen voeding en discipline is voor een heel groot deel aangeleerd. Dat kun je dus ook weer afleren.

gezond eten discipline tips

Discipline omzeilen

Stel je voor dat je helemaal geen gebruik hoefde te maken van die discipline spier wanneer het om gezond eten gaat. Hoe handig zou dat zijn? Daardoor kun je dus ook ‘s avonds op de bank een gezonde keuze maken, zonder daar een vervelend gevoel aan over te houden. Daardoor heb je ook niet het gevoel dat je op dieet bent, of dat je niets lekkers mag eten.

Tips!

Hoe doe je dat? Onderstaande tips gaan je erbij helpen:

  • Zorg dat je goed voor jezelf WIL zorgen. Eet niet gezond ‘omdat het moet’ of ‘omdat persoon x het zegt’. Eet gezond omdat jij het voor jezelf wilt, omdat je het jezelf oprecht gunt om je goed te voelen, vanuit liefde voor jezelf.
  • Wees lief voor jezelf. Laat de stress niet oplopen rondom voeding maar begin met een schone lei. Oké, je hebt een keer iets gegeten waar je je niet zo goed bij voelde. Volgende keer beter. Geen reden om jezelf te straffen of om nog strenger te willen gaan eten, en je hoeft het er ook niet af te gaan sporten. Zodra je stress ervaart rondom je voedingskeuzes wordt het de volgende keer moeilijker om iets gezonds te kiezen.
  • Zet kleine stapjes. Je hoeft niet in één keer ‘perfect’ te eten, sterker nog, je hoeft helemaal nooit perfect te eten. Voer simpelweg een heel kleine verandering door in je voedingspatroon, zo klein dat je het niet eens door hebt. Ben je daar aan gewend? Dan kun je de volgende kleine verandering toevoegen. Op die manier hoef je geen gebruik te maken van je discipline spier en kost het dus ook geen moeite om gezonder te gaan eten. Daardoor houd je deze veranderingen op de lange termijn vol.
  • Houd rekening met je stressniveau. Vind je het ‘s ochtends makkelijk om gezonde keuzes te maken en gaat het ‘s avonds veel moeilijker? Probeer je dag dan eens anders in te delen. Je zou ‘s ochtends alvast eten in de slowcooker kunnen stoppen zodat die gezonde maaltijd ‘s avonds al klaar is. Haal bepaalde snacks niet meer in huis (wedden dat je ze niet mist!?) en neem bewust tijd voor ontspanning. Hoe meer ontspannen je de dag door komt, des te makkelijker het ook is om gezond te eten.
  • Eet met plezier en aandacht. Eet rustig, kauw goed (hier kun je daar meer over lezen) en GENIET van je maaltijden. Alleen dan kun je echt ervaren wat voeding met je doet en hoe fijn het eigenlijk is om gezond te eten.